الشيخ الأنصاري ( مترجم وشارح : جمشيد سميعى )
41
رسائل شيخ انصارى ( فارسى )
حرام است ، اجازهء تخيير استمرارى و يا ارتكاب تدريجى بدهد به اين معنا كه يك دفعه اين يكى را بخور و دفعهء بعد نياز پيدا كردى آن يكى را . چرا ؟ زيرا تخيير استمرارى در جايى صحيح است كه از اوّل ، تكليف براى مكلّف معلوم نباشد و حال آنكه در ما نحن تكليف معلوم است . 2 - در موارد علم اجمالى و شبهات وجوبيّه . فى المثل شما بهعنوان مسافر نمىدانى كه نمازت را قصر بايد بخوانى يا اتمام ، در اينجا شارع مىتواند به او بگويد يك روز قصر بخوان و يك روز تمام . و يا فى المثل شما مىدانى كه نمازى بر شما واجب است و لكن نمىدانى كه اين نماز ظهر است و يا جمعه . در اينجا نيز شارع مىتواند به او بگويد يك هفته ظهر بخوان و يك هفته جمعه چرا كه در اينگونه موارد شما رو به موافقت مىرويد و نه مخالفت و حال آنكه : بحث ما در اينجا شبههء تحريميّه است ، و تكليف مشخص بدين معنا كه : مىداند يكى از دو اناء خمر است ، لكن نمىدانى اين يكى اناء خمر است يا آن يكى اناء و لذا شارع نمىتواند به شما اجازهء ارتكاب تدريجى بدهد . چرا ؟ زيرا در چنين مواردى شما رو به موافقت نمىروى ، بلكه رو به مخالفت مىروى . چرا ؟ زيرا اگر اوّلى خلّ باشد ، دوّمى خمر است اگر بخورى ترك طبيعتى كه مولى خواسته حاصل نمىشود . به عبارت ديگر : خدا ترك طبيعت ( يعنى خمر را ) خواسته است و شما با خوردن آن خلاف اين خواسته عمل مىكنى . و حال آنكه در واجبات ايجاد طبيعت را خواسته است ، و ايجاد طبيعت با ايجاد فرد واحد از آنهم محقّق مىشود . پس در ارتكاب به مشتبهين در شبههء وجوبيّه ، موافقت با طبيعت وجود دارد .